โรคทางจิตเวชที่เกิดจากการใช้สารเสพติด (Substance use disorder)

ความผิดปกติทางจิต (Mental Disorders)
บอกต่อ:

การติดสารเสพติด หมายถึง ภาวะที่เกิดจากการได้รับสารเสพติด ทั้งที่เป็นสารธรรมชาติ สารสังเคราะห์ หรือ ยาบางชนิด แล้วทำให้เกิดความอยากได้สารหรือยานั้นซ้ำ ๆ ทั้งอาจเป็นครั้งคราวหรือติดต่อกันเป็นเวลานาน

ลักษณะของผู้ติดสารเสพติด
– เกิดความพึงพอใจและต้องการจะเสพซ้ำๆ
– มีการเพิ่มปริมาณหรือจำนวนครั้งที่ใช้สารเพื่อให้รับผลพอใจเท่าเดิม
– เมื่อหยุดการใช้สารเสพติดจะเกิดอาการถอนสารเสพติด
– สุขภาพเสื่อมโทรมทั้งด้านร่างกาย จิตใจตลอดจนสังคม หน้าที่การงาน

ประเภทของสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท
1. ออกฤทธิ์กดประสาท ทำให้ประสาทมึนชา สมองเฉื่อยชา
เช่น ฝิ่น มอร์ฟีน เฮโรอีน เซโคบาร์ทิบาท (บาร์บิทูเรต) เหล้าแห้ง หรือโซโคบาล

2. ออกฤทธิ์กระตุ้นประสาท กระตุ้นเร่งประสาททำให้เกิดการตื่นตัว กระวนกระวาย
เช่น แอมเฟตามีน กระท่อม โคเคน ยาบ้า ไอซ์

3. ออกฤทธิ์หลอนประสาท ทำให้เกิดประสาทหลอน
เช่น แอลเอสดี

4. ออกฤทธิ์ผสมผสานกัน ทั้งกดประสาท กระตุ้นประสาท และหลอนประสาท

เช่น กัญชา

สาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาการติดสารเสพติด
1. ด้านร่างกาย
ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดการติดสารเสพติด นอกจากนี้ การเจ็บป่วยก็อาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้บุคคลใช้สารเสพติดในการบรรเทา หรือจัดการกับอาการที่ทำห้เกิดความทุกข์ทรมาน

2. ด้านจิตใจ บุคคลใช้สารเสพติดในการบรรเทาหรือลืมปัญหา

3. ด้านสังคม ได้แก่ กลุ่มเพื่อน สภาพการเลี้ยงดู และความสัมพันธ์ภายในครอบครัว สภาพแวดล้อมของที่อยู่อาศัย

อาการและอาการแสดงทั่วไป

1. ด้านร่างกาย พบว่า ผู้ติดสารเสพติดจะมีภาวะทุพโภชนาการ พบร่องรอยของอุบัติเหตุ พบโรคติดเชื้อ พบอาการเสื่อมทางระบบประสาท

2. ด้านจิตใจ พบว่าผู้ติดสารเสพติดจะมีลักษณะหมกมุ่น แยกตัว อารมณ์หงุดหงิดง่าย ระแวง ซึมเศร้า สิ้นหวัง

3. ด้านสังคม พบว่าผู้ติดสารเสพติดจะหมกมุ่นอยู่กับการเสพ ทำให้แยกตัวออกมาจากสังคม ขาดความรับผิดชอบ และสร้างภาระให้กับสมาชิกของครอบครัว

ผู้ติดสารเสพติดประเภทแอลกอฮอล์
– แอลกอฮอล์ ออกฤทธิ์กดประสาทส่วนกลาง ทำให้ผู้เสพมีพฤติกรรมลดความยับยั้งชั่งใจ อารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย การตัดสินใจเสีย ขาดความรับผิดชอบ
– ผู้เสพมีอาการพูดอ้อแอ้ เดินเซ การประสานงานของกล้ามเนื้อเสีย หน้าแดง ความทรงจำไม่ดี กลอกตาไปมา บางรายมีอาการไม่รู้สึกตัว
– ในภาวะที่ผู้เสพ ลดหรือหยุดเสพ จะเกิดอาการสับสน อ่อนเพลีย มือสั่น อยู่ไม่นิ่ง นอนไม่หลับ ประสาทหลอน

ผู้ติดสารเสพติดประเภทยาบ้า
ยาบ้า เป็นสารเสพติดที่มีฤทธิ์กระตุ้นสมองส่วนกลางโดยตรง ทำให้เกิดอาการตื่นตัว กระฉับกระเฉง มีกำลังวังชามาก

– อาการภายหลังที่เกิดจากการกระตุ้นเกินขอบเขตจะทาให้มีอาการ หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง พูดไม่ชัด ปวดศีรษะ หลงผิด หวาดกลัว สับสน มีอาการประสาทหลอนทั้งทางหู และทางตา อาจทาร้ายตนเอง และผู้อื่นได้

– ช่วงถอนพิษของยาบ้า จะเกิดอาการอ่อนเพลีย นอนหลับมาก ขาดความสนใจสิ่งแวดล้อม ซึมเศร้า และอาจทาร้ายตนเอง

การดูแลด้านอาการทางจิตสาหรับผู้ติดสารเสพติด
จัดสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัยทั้งต่อผู้เสพและผู้อื่น ในรายที่สับสนวุ่นวายหงุดหงิด ก้าวร้าวมาก จำเป็นต้องแยกให้อยู่ในสถานที่สงบ มีแสงสว่างเพียงพอ เพื่อลดสิ่งกระตุ้นหรือหลีกเลี่ยงการเกิดอาการประสาทหลอน

ทั้งนี้ผู้ดูแลต้องเตรียมสิ่งแวดล้อมที่จะให้ผู้ติดสารเสพติดเข้าไปพักให้อยู่ในสภาพที่ปลอดภัย และมีบุคลากรเพียงพอในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างถูกวิธี เพื่อลดการกระตุ้นและป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับผู้เสพติดและผู้ดูแล

ถ้าผู้ป่วยมีอาการวุ่นวายมาก อาจจำเป็นต้องผูกมัดให้อยู่นิ่งเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น ดูแลเรื่องระบบหายใจ ประเมินสัญญาณชีพระบบประสาท ทุกระยะ 15-30 นาทีจนกว่าจะพ้นภาวะวิกฤต

ดูแลให้ความสุขสบาย ทั้งในขณะที่มีอาการจากการใช้ยาและอาการถอนยา ครอบคลุมความต้องการพื้นฐานเช่นการทำความสะอาดร่างกาย การรับประทานอาหาร การพักผ่อน การขับถ่าย

ตรวจเยี่ยมประเมินอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันการรับสารเพิ่ม และอุบัติเหตุ ช่วยดูแลเพื่อลดอาการไม่สุขสบายจากภาวะถอนพิษสารเสพติด และเพื่อป้องกันการหลบหนี

ให้ความเข้าใจในความคิด การแสดงออกทางอารมณ์ และพฤติกรรมของผู้ติดสารเสพติด

ให้การประคับประคองทางจิตใจ อารมณ์ โดยการสนทนา และเปิดโอกาสให้ ระบายความคิด ความรู้สึก มีส่วนร่วมในการวางแผนการดูแลรักษา และ หาวิธีการเผชิญปัญหาเพื่อหลีกเลี่ยงการกลับมาใช้สารเสพติด

ถ้าบรรเทาจากอาการถอนยา ควรกระตุ้นให้ผู้ติดสารเสพติดมีกิจกรรมทำ เพื่อเบี่ยงเบนความคิดหมกมุ่น ดูแลการให้ยาตามแผนการรักษา และประเมินฤทธิ์ข้างเคียงจากการรักษา

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
– อาการผิดปกติทางจิตเวช : พญ.นฤมล จินตพัฒนากิจ โรงพยาบาลศรีธัญญา
– wikipedia.org

เว็บ phongxodiax.com ขอแนะนำ กลุ่มโรคทางจิตเวช โรคทางจิตเวชpdf ความผิดปกติทางพฤติกรรม 17 อาการป่วยทางจิต อาการทางจิตประสาท ป่วยทางจิต เรียกร้องความสนใจ การจำแนกโรคทางจิตเวช โรคทางจิตเวชppt อาการทางจิตของวัยรุ่น แม่มีอาการทางจิต โรคซึมเศร้า ป่วยทางจิตเรียกร้องความสนใจ โรคจิตเภท ยารักษาโรคจิตเภท โรคซึมเศร้าทดสอบ โรคซึมเศร้ารักษา โรคซึมเศร้าสาเหตุ โรคซึมเศร้าpantip แบบสอบถามโรคซึมเศร้าออนไลน์ โรคซึมเศร้าคือ วิธีรักษาโรคซึมเศร้าด้วยตัวเอง
Phong Xodiax (พงษ์ โซดิแอกซ์)

สวัสดีทุกท่านครับ เว็บ phongxodiax.com ยินดีต้อนรับทุกท่านนะครับ แวะมาหาเราทุกวัน รับรองสิ่งดีๆ เรื่องราวดีๆ เราจะเสิร์ฟให้ถึงมือทุกท่านที่เข้าชมเว็บเราอย่างแน่นอน ของคุณครับ พงษ์ โซดิแอกซ์ [email protected]